على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2656

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

مغولى - قرق . قروقچى ( qoruq - ci ) ا . پ . قرقچى . قروقمشى كردن ( qoruqmeci - ) ( kardan ) ف ل . پ . بيان چگونگى قرق نمودن را كردن . قرول ( qorul ) ا . پ . مرجان سرخ . قرولى ( qaruli ) ا . پ . مزدى كه جهة صيد و خصوصا صيد ماهى دهند . قروم ( qorum ) ا . پ . يك نوع سنگى هفت رنگ . قروم ( qorum ) ا . ع . ج . قرم ( qarm ) ، قروم ( qorum ) م . ع . قرم قرما و قروما . مر . قرم ( qarm ) . قرون ( qarun ) ا . ع . ستور زود خوى كننده و به زودى عرق‌كننده . و ستورى كه سم پاىبرجاى دست نهد . و شترى كه وقت فرو خفتن هر دو زانو بهم نهد . و ماده شترى كه دو پستان پيش و دو پستان سپس را بهم نزديك آرد . و آنكه در ميان دو دوشيدن در پستان شير گرد آرد . و كسى كه دو خرما را باهم جمع كند و دو لقمه را فراهم كند در خوردن . و نفس ( nafs ) . يق : ذلت قرونه اى نفسه . قرون ( qorun ) ا . ع . ج . قرن ( qarn ) . و قرون السنبل : گياهى سمى . قرونة ( qaruna ) ا . ع . نفس ( nafs ) . قروهه ( qoruhe ) ا . پ . گروهه و گلوله . قروى ( qarv ) ا . ع . خوى و عادت و طبيعت . قروى ( qaraviyy ) ص . ع . شهرى و ساكن شهر و قريه ضد بدوى . قره ( qarah ) ا . ع . چركينى اندام . و زردى دندان . قره ( qarah ) م . ع . قره‌قرها ( از باب سمع ) : چركين اندام و زرد دندان گرديد . و نيز قره : پوست پوست شدن بدن از بسيارى ادرفن و قوباء . و سياه شدن اندام . و بركنده شدن پوست از بسيار زدن . قرهاء ( qarh ' ) ص . ع . زن چركين اندام و زرد دندان . قرهب ( qarhab ) ا . ع . گاو كلانسال . و گاو كلان ستبر و شگرف اندام . و بز بسيار پشم . و مهتر قوم . و بزرگ كلانسال . قرهد ( qorhod ) ا . ع . نازك پرگوشت شگرف اندام . و نازپروردهء خوش عيش . قره سنقر ( qarah - sanqar ) ا . ع . سياه . و سياهى . و نام مرغى شكارى . قرى ( qary ) م . ع . قرى البلاد قريا ( از باب ضرب ) : در پى بلاد از شهرى بشهرى رفت . و قريت الصحيفة : خواندم آن نامه را . قرى ( qary ) و ( qar ) م . ع . قرى الماء فى الحوض قريا و قرى ( از باب ضرب ) : گرد آورد آب را در حوض . و قرى البعير و غيره : گرد كرد آن شتر و جز آن از هر حيوانى كه نشخوار كند لقمهء نشخوار را در كنج دهن . قرى ( qar ) ا . ع . پشت . و كدو . و قرع . قرى ( qer ) ا . ع . آب گرد آمدهء در حوض . و مهمانى . قرى ( qer ) م . ع . قرى الضيف قرى و قراء ( از باب ضرب ) : ميزبانى كرد ميهمان را و نيكوئى نمود آن را . قرى ( qor ) ع . ج . قرية ( qaryat ) . قرى ( qorr ) ا . ع . آب در بيابان . و سختى كه سپس پرهيز كردن واقع شود . يق : وقعت بقر . قرى ( qariyy ) ا . ع . مجراى آب بسوى مرغزار و باغ . و آب رودى كه از پشته‌ها سرازير گردد . و آب راهه‌اى كه از بالا بسوى نشيب و باغ آيد . ج : اقراء و اقرية و قريان . و شير دفزك و خفته كه زده نشده باشد . قرى ( qoriyy ) ع . ج . قرو ( qarv ) . قرياح ( qery h ) ا . ع . زمين مخصوص زراعت و نشاندن درختان . و مزرعه‌اى كه در آن نه آب باشد نه درخت . قريان ( qary n ) ع . ج . قرى ( qariyy ) . قريب ( qarib ) ص . ع . نزديك ، واحد و جمع در وى يكسان است و در اين معنى نيز مذكر و مؤنث در آن يكسان است . يق : زيد قريب منك و هند قريب منك . و منه قوله تعالى : إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ . و نيز قوم خويش نزديك‌تر از جانب پدرى . ج : اقرباء ، و در اين معنى مؤنث آن قريبة است . يق : هذه المراة قريبتى اى ذات قرابتى . قريب ( qarib ) ا . ع . ماهى نمك نزده كه هنوز طراوتش باقى باشد . و از اعلام است . قريب ( qarib ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - نزديك . و پيوسته . و جاى پيوسته و نزديك . و زمان نزديك . و عما قريب و يا عن‌قريب : به زودى و در اين نزديكى و در زمان نزديك . قريبة ( qaribat ) ص . ع . مؤنث قريب : خويش و خويشاوند . ج : قرائب . يقال : هند قريبة و هما قريبتان و هن قرائب . قرية ( qaryat ) و ( qeryat ) ا . ع . ده . و شهر . و هرجائى كه مسكن و مأواى مردمان باشد و داراى بناهاى چندى بود متصل و پيوسته بهم . ج : قرى ( qor ) . و قرية الانصار : مدينهء منوره . و قرية النمل : ماواى موران و جاى فراهم آمدن خاك آن . قرية ( qariyyat ) ا . ع . چوبدستى و عصا . و چوبهاى سوراخ دار كه در آن سر ستون خانه